Kılavuz

Merceq dört adımda çalışır: içe aktar, temizle ve ara, ele ve klasörle, dışa aktar. Bu kılavuz aynı sırayı izler. Düğme ve pencere adları uygulamada nasıl yazıyorsa burada da öyle geçer.

Başlarken

• Sistem: Apple Silicon (M serisi) bir Mac ve macOS 12 Monterey ya da üstü. Intel Mac’lerde çalışmaz.
• Kurulum: İndirdiğin .dmg dosyasını aç, Merceq’i Uygulamalar klasörüne sürükle.
• İlk açılış: Kurulum sihirbazı yok. Katalog boşken Merceq şunu söyler: “Klasörünü buraya sürükle veya sol üstteki İçe Aktar’ı kullan.”
• İzinler: Bir karta, harici diske, ağ diskine ya da Masaüstü, Belgeler ve İndirilenler klasörlerine ilk kez eriştiğinde macOS izin ister. Bildirim izni yalnız bir içe ya da dışa aktarma, pencere arkadayken bittiğinde sorulur. Merceq Tam Disk Erişimi, kamera ya da Fotoğraflar izni istemez.
• Güncellemeler: Açılıştan birkaç saniye sonra bir kez “Güncellemeleri denetleyeyim mi?” diye sorar. Sen “Evet, denetle” demedikçe Merceq güncelleme için internete çıkmaz.
• Merceq aynı anda bir kez açılır. İkinci kez açmaya çalışırsan “Merceq zaten açık” der.

Deneme ve lisans

• 14 gün dene: Lisans penceresindeki “14 gün dene” düğmesiyle başlar. Deneme her Mac’te bir kez kullanılır ve başlatmak için bir kez internet gerekir.
• Deneme bitince yalnız dışa aktarma ve harici eklentiler kapanır. İçe aktarma ve eleme açık kalır, kliplerin ve kararların yerinde durur.
• Lisansı etkinleştirmek: Ayarlar › Genel › Lisans’a git ve “Lisansı Yönet…“e bas. Anahtarı yapıştır ya da “Panodan Yapıştır”ı kullan. İlk etkinleştirmede bir kez internet gerekir, sonrasında Merceq çevrimdışı çalışır.
• İki Mac: Bir lisans aynı anda 2 Mac’te açık olabilir. Üçüncü bir Mac’e geçmek için önce birinde “Mac değiştir…” ve ardından “Bu Mac’i bırak”ı kullan. O Mac elinde değilse [email protected] adresine yaz.

1. İçe aktar

Sol üstteki İçe Aktar düğmesine bas ya da ⌘O kullan. Kaynak bir klasör, SD kart ya da harici disk olabilir; dosyaları Finder’dan da sürükleyebilirsin.

• Varsayılan olarak dosyalar yerinde kalır. Merceq onları taşımaz ya da kopyalamaz, yalnız kataloğa ekler.
• Önce diske al: Kartı başka bir diske kopyalamak için bunu seç. İki yolu var:
  • Sadece diske al: Kopyalar ama kataloğa eklemez.
  • Diske al ve içe aktar: Kopyalar, ardından kataloğa ekler.
• Merceq kopyaların nereye gideceğini sorar ve hedefte tarihli bir klasör açar, örneğin 2026-10-03 DCIM. Kartın tamamı kopyalanır: videolarla birlikte ses, XML ve küçük önizleme dosyaları da.
• Her dosya, kopyası kaynakla karşılaştırıldıktan sonra asıl adını alır. Kopyalama bitince klasöre bir ASC MHL kaydı yazılır. Kartta önceden bir ascmhl geçmişi varsa korunur, üzerine yazılmaz.
• Kesinti olursa: Kartı çıkarırsan Merceq bekler ve “Takınca kaldığı yerden devam edecek” der. Uygulama kapanırsa bir sonraki açılışta kaldığı yerden devam edip etmeyeceğini sorar. Aktarım sürerken Mac uyumaz.
• iPhone’dan almak için Eklentiler’den Link’i aç. Telefondan alınan videolar her zaman diske kopyalanır ve boyutları ile süreleri karşılaştırılarak doğrulanır. Telefondan hiçbir şey silinmez.
• Desteklenen biçimler: mp4, mov, m4v, avi, mkv, mts, m2ts, mpg, mpeg, wmv, flv, webm, 3gp, insv, braw, r3d, mxf. Açılamayan biçimler içe aktarma özetinde adıyla listelenir.
• Gelen videolar: Ayarlar’da seçtiğin klasörlere yeni video gelince araç çubuğunda “yeni video” sayısı görünür. Sen “Kataloğa al” demeden hiçbiri eklenmez.

2. Temizle ve ara

Görünümler

• Genel Bakış (⌘1): ızgara. Kart boyutunu küçük, orta ya da büyük yapabilirsin. İmleçle kartın üstünde gezinince klibin kareleri akar.
• Mercek (M): Klipleri tek tek, hızlıca elemek için.
• Fihrist (⌘2): Liste görünümü.
• Çok ağır klipler (8K, yüksek bit hızlı ProRes) akıcı oynasın diye 1080p bir önizleme kopyasından oynatılır ve “kopya” rozetiyle işaretlenir. HDR, Apple Log ve S-Log3 dosyalar dosyaya dokunulmadan normal renkte görünür.

Büyük önizleme (Space)

Space büyük önizlemeyi açar, Esc kapatır. Önizlemede klibe ad verebilir, not ve etiket ekleyebilir, klibi bir klasöre gönderebilirsin. Ayrıca şunlar var:

• Sahneler: I ile başlangıcı, O ile bitişi işaretle.
• Künye (M): Klibin teknik bilgileri.
• Konuşma: Sense açıksa klibin dökümü. TXT ya da SRT olarak indirilebilir.
• Odak (H) ve tam ekran (Z).

Süzgeçler

Sol paneldeki çipler klipleri süzer. Birden çok çip seçersen hepsine uyan klipler kalır. Çipin üstüne gelince kaç klibe uyduğunu görürsün.

• Gri çipler ölçümdür. Örneğin Düşük çözünürlük, Sesi patlamış, Karanlık, Ses yok, Dikey, Yatay, 4K, HDR, 90+ fps, Sabah, Akşam, Gece.
• Mavi çipler Sense’in tahminidir. Örneğin Konuşmalı, Konuşma yok, Yakın, Geniş, Selfie, Drone, Araç içi, İç mekân, Dış mekân, Tekrar alındı, Bulanık, Rüzgârlı ses. Tahmin oldukları için zaman zaman yanılabilirler.
• Tüm süzgeçler (L) daha fazlasını açar: süre, ışık, konum, kamera, kaynak, içe aktarma, çözünürlük, kare hızı, kodek, renk, kap, etiketler ve kayıtlı aramalar. Çekim takvimi de buradadır.

Arama

Arama kutusuna (⌘F) yaz ve Enter’a bas. Her yazdığın ayrı bir çip olur.

• Dosya adında, verdiğin adda, notta, etikette, klasörde ve kamerada arar. Türkçe karakterleri yazmasan da bulur.
• Alanla arama: kamera:insta, etiket:sahil, klasor:reels, süre:>60, süre:60-120.
• Tarihle arama: bugün, dün, 2024, 15 haziran, haziran 2024, 15.06.2024.
• Bir kelimeyi dışarıda bırakmak için ⇧Enter’a bas ya da başına - koy.
• “Bu aramayı kaydet” ile aramayı saklayabilirsin; kayıtlı aramalar Tüm süzgeçler’de görünür.

Sense ile arama

Sense açıksa aradığın şeyi tarif edebilirsin, örneğin “gün batımında sahil”. Merceq konuşmada, ekrandaki yazıda ve görüntüde arar, sonuçları tek listede verir: üstte kesin olanlar, altta olabilir olanlar. Kesin bir eşleşme yoksa bunu açıkça söyler.

• Bu klipte ara (S): Aramayı tek bir klibin içinde yapar ve en yakın anları gösterir.
• Sense’i kurmak: Sense ilk kurulumda kapalıdır. Eklentiler’de (ya da Ayarlar › Genel › Sense kurulumu) İndir’e bas. Yaklaşık 2,75 GB iner. İndirme duraklatılabilir, yarıda kalırsa devam eder. İndikten sonra Sense internet kullanmaz.
• Sense konuşmayı yazıya döker, görüntüyü ve ekrandaki yazıyı tanır, sesleri ayırt eder. Hepsi senin Mac’inde çalışır.
• Konuşma dillerini Ayarlar › Genel › “Çekimlerindeki diller”den seçersin (6 dil, birden çoğu birlikte).

3. Ele ve klasörle

• 1–9: Klibi o rakamın klasörüne atar ve sıradaki klibe geçer. Boş bir rakam yeni bir klasör açar.
• F: Askıya alır. R: Eler. Aynı tuşa yeniden basarsan karar kalkar; 0 da kararı kaldırır.
• C: Klibi etkin klasöre ekler ya da çıkarır.
• ⌘Z: Son işlemi geri alır. İleri alma yok.
• Karar verilen klip sıradan çıkar. Sekmeler: sırada, Seçilenler, Askıda, Elenenler, Genel Bakış.
• Klasörlerin dışa aktarınca diskteki klasör yapısı olur. Tek tuş hem karar verir hem dosyalar.
• Karşılaştır (V): Seçili 2–4 klibi yan yana koyar. İki klipte “Hangisi kalsın?” sorulur: ← ve → ile birini seç, Enter ile tut. M ikisini de tutar.
• Benzerler (G): “Bunun başka bir çekimi var mı?” ve Sense açıksa “Buna benzeyen sahneler”.
• Kopyalar: Aynı videonun birden çok kopyası “Kopyası var” kapısında toplanır.
• Çekim listesi: Bir video için gereken sahneleri sırala ve her kutuya en iyi klibi koy. Hazır şablonlar var (Vlog, Seyahat, Tarif…), ya da kendi listeni kurabilirsin.
• Etiket (T), not (N), ad (Enter).

Silme nasıl çalışır

Merceq hiçbir şeyi kalıcı olarak silmez.

1. Elediğin klipler önce uygulamanın içindeki Çöp Kutusu’na düşer. Burada dosyalar yerinden oynamaz; “Hepsini geri al” ile geri getirebilirsin.
2. Dışa aktarmanın Özet adımında elenenleri macOS Çöp Sepeti’ne gönderebilirsin. Finder’daki “Geri Koy” çalışır. Karttaki klipler hiçbir zaman Çöp’e gitmez.

4. Dışa aktar

Dışa Aktar’a bas ya da ⌘E kullan.

1. Özet: Kaç klibin çıkacağını, kaçının askıda ve elenmiş olduğunu gösterir.
2. Hedef ve düzen: Nereye gideceğini ve nasıl adlandırılacağını seçersin.

• Kopyala, Bağlantı, Taşı. Bağlantı yalnız aynı diskte çalışır. Başka bir diske taşırken önce kopyalanır, kopya doğrulanır, sonra kaynak macOS Çöp Sepeti’ne gider.
• Dosya adı şablonu: Proje adı, attığın klasör, yön, karar, etiket, kamera, tarih, saat, sıra no ya da orijinal ad gibi parçalardan kurulur. Ayarları “Bu ayarı kaydet” ile saklayabilirsin.
• Yedek diske de yaz: Başka bir diske ikinci, doğrulanmış bir kopya.
• Aktarım bitince bir ASC MHL kaydı ve bir makbuz yazılır. Eski aktarımlar “Son Aktarmalar”da durur.
• Dışa aktarma arka planda, Makine’de çalışır; bu sırada çalışmaya devam edebilirsin.
• Dışa aktarmak için lisans gerekir.

Kurgu programına aktar (Link)

• Final Cut Pro ve DaVinci Resolve için FCPXML, Premiere Pro için XMEML projesi hazırlanır. Klasörlerin bin ya da anahtar kelime, kararların etiket, sahnelerin işaret olur; kamera zaman kodu korunur. “Ne gider?” neyin aktarılamadığını gösterir.
• CapCut için proje yazılmaz; dikey klipler “Kısalar” adlı ayrı bir klasöre konur.
• Makbuzdaki “Link’te aç” ile şunları da yapabilirsin: yan dosyaları (XMP) yazmak, bir Seçme paketi hazırlamak (müşterinin seçim yapacağı bir sayfa ve küçük videolar), Kurgu brifi ve Teslim notu yazmak, silinebilecekleri listelemek.
• Eklentiler’deki Link bölümünde Kamera saatleri yanlış saatleri düzeltir (geri alınabilir). Çekerken bırakılan işaretler sesli notları, çift el çırpmayı ve başparmak işaretini bulur.

Recall

Sol paneldeki Recall kapısından açılır. Yeni bir şey bulunca kapıda bir nokta belirir.

• Klasörlerin eski hâli: Bir klasörün geçmişteki hâline bakıp “Geri koy” diyebilirsin.
• Tuttun ama hiç dışa aktarmadın: Unuttuğun klipleri gösterir.
• Daha önce gördüğün videolar: Son içe aktarmada önceden karar verdiğin klipler varsa “Eski kararları uygula” ile aynı kararları verebilirsin.
• Alışkanlıkların: Yeterince karar verdikten sonra hangi klipleri genelde elediğini söyler.
• Anı kopyası: Elediğin bir klip Çöp’e gitmeden önce “Anılar” klasörüne küçük bir kopyasını bırakabilir. Kopya yazılamazsa asıl dosya Çöp’e gönderilmez.
• Recall’ı Eklentiler’den kapatabilirsin.

Makine

Araç çubuğundaki Makine, arka plandaki işleri tek yerde gösterir: diske alma, içe aktarma, dışa aktarma ve Sense. Her işin bir cümlesi ve yüzdesi vardır; kalan süre bilerek gösterilmez.

• Her iş ayrı ayrı duraklatılabilir. Yarım kalmış işleri buradan sürdürebilir ya da bırakabilirsin.
• Pil %20’nin altına inince arka plan işleri bekler ve “şarja takınca devam eder” der.

Yedekler ve sıfırlama

• Katalog belli aralıklarla kendiliğinden yedeklenir; son 20 yedek saklanır. Yedekler penceresinden yeni yedek alabilir, geri yükleyebilir ya da bir dosyaya yedekleyebilirsin. Geri yükleme mevcut kataloğu silmez, önce onu da saklar.
• Sol paneldeki sıfırla dört seçenek sunar: eleme kararlarını sıfırlamaktan her şeyi silmeye kadar. Her seferinde önce bir yedek alınır. Bunların hiçbiri videolarına dokunmaz.

Klavye kısayolları

Bütün kısayolları uygulamada ⌘K ile görebilirsin.

Tuş	Ne yapar
1–9	Klibi o klasöre atar, boşsa yeni klasör açar
F	Askıya alır
R	Eler
0	Kararı kaldırır
C	Etkin klasöre ekler ya da çıkarır
⌘ Z	Son işlemi geri alır
Space	Büyük önizlemeyi açar
Esc	Kapatır ya da bir adım geri çıkar
M	Mercek’e geçer (önizlemede: Künye)
V	Seçili klipleri karşılaştırır
G	Benzer klipleri gösterir
S	Bu klipte arar
L	Tüm süzgeçleri açar
J K L	Oynatırken yavaşlatır, durdurur, hızlandırır (1x · 1.5x · 2x)
⇧ ← →	Önizlemede kare kare ilerler
I · O	Sahnenin başı · sonu
Z · H	Önizlemede tam ekran · odak
A	Sesi açar ya da kapatır
T · N · Enter	Etiket · not · ad
⌘ F	Arama kutusuna gider
⌘ A	Hepsini seçer (aramada önce kesin olanları)
⌘ 1 · ⌘ 2	Genel Bakış · Fihrist
⌘ O · ⌘ E	İçe aktar · dışa aktar
⌘ ⇧ R	Finder’da gösterir
⌘ ,	Ayarlar
⌘ K	Kısayollar penceresi

Yardım

Takıldığın bir yer olursa [email protected] adresine yaz.